Veraset ilamı (mirasçılık belgesi)
Mirasçıları ve paylarını gösteren belge. Noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınır.
Kısaca
- Belge kategorisi
- Adli ve hukuki
- Apostil
- Duruma bağlı
- Geçerlilik
- Belgenin süresi yoktur; makam yakın tarihli örnek isteyebilir
Veraset ilamı, ölen kişinin mirasçılarını ve paylarını gösterir. Yurt dışındaki banka, tapu ve sigorta işlemlerinde miras hakkının ispatı için istenir.
Noterden mi, mahkemeden mi
Mirasçılık belgesi Türkiye’de hem noterlerden hem sulh hukuk mahkemelerinden alınabilir. Noter, mirasçılığın nüfus kayıtlarından açıkça görüldüğü durumlarda belgeyi kısa sürede düzenler. Mirasçılar arasında yabancı uyruklu kişi bulunması, nüfus kaydının çelişkili olması ya da mirasçılığın kayıttan anlaşılamaması gibi hâllerde noter belge düzenlemeyebilir ve mahkemeye başvurmak gerekir. Hangi kapının size açık olduğu veraset ilamı çıkarma sayfasında anlatılmıştır.
Apostil hangi makamdan alınır
Veraset ilamı adli belgedir. Mahkemeden alınan ilamda şerh adli yargı adalet komisyonu başkanlığından alınır. Noterden alınan mirasçılık belgesi de bir noterlik işlemi olduğu için uygulamada adli belge muamelesi görebilir ve şerh yine adalet komisyonundan alınır. Uygulama birime göre değişebildiği için, belgeyi almadan önce gideceğiniz apostil birimine hangi kapının işlediğini sorunuz; adımlar adli belgeye apostil sayfasındadır.
Hangi nüsha ve kaç nüsha
Noterden alınan belge noter mührü ve imzasıyla düzenlenir; mahkeme yolunda kalemce onaylanmış ilam sureti gerekir. Yurt dışında birden çok kurumda işlem yapacaksanız birden fazla asıl nüsha almak, her kurum için apostil ve çeviri zincirini yeniden işletmekten daha pratiktir.
Miras dosyasının diğer belgeleri
Dosyada genellikle ölüm belgesi, vukuatlı nüfus kayıt örneği ve varsa tapu senedi de bulunur. Ölüm belgesinin çok dilli hâli varsa o belge için çeviri gerekmeyebilir. Türkiye’deki tapu adımı mirasın tapuya intikali sayfasındadır.
Yabancı veraset belgesiyle karıştırmayın
Yurt dışındaki bir makamdan alınan veraset belgesinin Türkiye’de kullanılması ayrı bir süreçtir ve belge her zaman doğrudan kabul edilmez; bkz. yabancı veraset belgesinin kullanımı.
Çeviride ne korunur
Mirasçı adları, T.C. kimlik numaraları, doğum ve ölüm tarihleri ile pay oranları birebir aktarılır. Pay oranlarının kesir biçimi korunur; ondalık sayıya dönüştürülmez. Miras bırakanın adı dosyadaki tüm belgelerde aynı yazılmalıdır.
Nereden alındığı şerh yolunu belirler
Bu belge noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir ve bu seçim, yurt dışı kullanımda şerh makamını değiştirir:
- Noterden alınmışsa: idari belge sayılır; şerh valilik ya da kaymakamlıktan alınır
- Mahkemeden alınmışsa: adli belgedir; şerh Adalet Komisyonundan alınır
Belgeyi çıkarmadan önce nerede kullanacağınızı düşününüz; bkz. veraset ilamı çıkarma.
Yabancılık unsuru
Mirasçılardan biri yabancı uyrukluysa, miras bırakan yurt dışında vefat ettiyse ya da terekede yurt dışında mal varlığı varsa noter yolu kapanabilir ve dosya mahkemeye yönlendirilir.
Notere dosyanızı tarif ederek sormak, boşa gidilen bir randevuyu önler.
Vefat kaydı önce işlenmeli
Belge, nüfus kayıtlarındaki vefat bilgisine dayanarak düzenlenir. Ölüm yurt dışında gerçekleşti ve Türk kütüğüne bildirilmediyse hiçbir makam bu belgeyi veremez.
Sık sorulan sorular
Adli belge olduğu için adalet komisyonu başkanlığından. Noterden alınan belgede uygulama değişebildiği için apostil birimine önceden sorunuz.
Bazı hâllerde vermez ve mahkemeye başvurmak gerekir. Önce noterliğe sorunuz.
Kesir biçimi olduğu gibi korunur; dönüştürme yapılmaz.
İşlem yapacağınız kurum sayısı kadar. Tek nüshayla birden çok kuruma yetişmek zordur.
Belgede süre yazmaz. Bazı makamlar yakın tarihli bir örnek isteyebilir; koşulu önceden sorunuz.
Noterden alınmışsa valilik ya da kaymakamlıktan; mahkemeden alınmışsa Adalet Komisyonundan.
Yabancılık unsuru taşıyan dosyalarda noter yolu kapanabilir; notere dosyanızı tarif ederek sorunuz.
Hayır. Belge nüfus kayıtlarındaki vefat bilgisine dayanır; önce tescil gerekir.