Resmî belge terimleri sözlüğü

Türkçe, Almanca ve İngilizce resmî belge terimlerinin karşılıkları: Führungszeugnis, Meldebescheinigung, beglaubigte Übersetzung ve diğerleri.

90 sayfa

A

• Abmeldung

  Almanya’dan kesin dönüşte adres kaydının silinmesi. Belgesi Türkiye’deki emeklilik, vergi ve ikamet işlemlerinde istenebilir; bu hâlde apostil ve yeminli Türkçe tercüme gerekir.

• Adli sicil arşiv kaydı nedir?

  Silinen kayıtların tutulduğu arşiv bölümü. Bazı başvurularda ayrıca istenir ve normal adli sicil kaydıyla aynı belge değildir.

• ALTE

  Avrupa Dil Sınavı Kuruluşları Birliği. Almanya aile birleşiminde dil sertifikasının bu birliğe üye bir sağlayıcıdan alınması aranır.

• amtlich beglaubigte Kopie

  Belgenin aslının değil, resmî mühürle onaylanmış suretinin istendiği hâllerde kullanılan ifade. Düz fotokopi ya da taranmış kopya kabul edilmez.

• anabin (Almanya diploma veritabanı)

  Yabancı üniversite ve diplomaların Almanya’daki karşılığını sınıflandıran veritabanı. Diplomanız burada listeleniyorsa bazı başvurularda ek çeviri ve ayrı bir değerlendirme belgesi gerekmeyebilir.

• Anerkennung

  Almanya’da mesleki ya da akademik tanıma. Akademik taraf merkezî değerlendirme kurumunda, mesleki taraf eyalet makamlarında yürür. Bazı eyaletler yalnız yerel yetkilendirilmiş tercümanın çevirisini kabul eder.

• Anmeldung

  Almanya’ya yerleşen herkesin yerel nüfus dairesinde yaptırdığı adres bildirimi. Karşılığında yerleşim yeri belgesi verilir ve pek çok işlem bu kayda bağlıdır.

• apostil (tasdik şerhi)

  Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkeler arasında konsolosluk tasdiki yerine geçen tek aşamalı onay. Türkiye’de idari belgelerde valilik ve kaymakamlık, adli belgelerde Adalet Komisyonu verir.

• Approbation

  Hekim, diş hekimi ve eczacı gibi sağlık mesleklerini icra izni. Eyalet makamından alınır; diploma, transkript ve iyi hâl belgelerinin onaylı çevirisi istenir.

• asseverazione

  Çevirmenin, çevirinin aslına uygunluğunu yetkili makam önünde tutanakla beyan etmesi işlemi. İtalya’da yeminli tercümeyle birlikte anılır.

• Aufenthaltsbewilligung B (İsviçre)

  İsviçre’de çalışma ya da öğrenim amacıyla verilen süreli oturum izni. İsviçre AB üyesi değildir; belge ve çeviri kuralları ayrı yürür.

• Aufenthaltserlaubnis

  Belirli bir amaca bağlı olarak süreli verilen ikamet iznidir. Uzatma başvurusunda Türkiye’den yeni tarihli nüfus ya da gelir belgesi istenebilir.

• Aufenthaltstitel

  Almanya’daki oturum belgelerinin çatı kavramı. Süreli izin, süresiz yerleşim izni ve AB Mavi Kartı gibi türlerin hepsini kapsar; hangi türün verildiği başvurunun amacına göre değişir.

• Ausbildungsvertrag

  Mesleki eğitim vizesinin çekirdek belgesi. İşletme ile aday arasında imzalanır ve odaya tescil edilir. Almanca düzenlendiği için çevrilmez; çeviri talebi diploma ve transkript tarafındadır.

• Azilname nedir?

  Daha önce verilmiş vekaletin geri alındığını bildiren noter belgesi. Vekaletnameyle birlikte çevrilmesi istenebilir ve ilgili yerlere bildirilmesi gerekir.

B

• beëdigd vertaler (Belçika)

  Belçika’da ulusal sicile kayıtlı yeminli tercüman. Hangi işlemde sicile kayıtlı tercüman şartı arandığı işleme göre değişir.

• beëdigde vertaling

  Hollanda’da kabul edilen yeminli tercüme. Çeviri Hollandaca, İngilizce, Fransızca ya da Almanca olabilir; Hollanda’daki yeminli tercümana yaptırılırsa ayrıca legalize edilmesi istenmez.

• beglaubigte Übersetzung

  Alman makamlarının evrak listelerinde en sık geçen ifade. Türkiye’deki noter onaylı tercümenin birebir karşılığı değildir ve bazı makamlar çevirinin Almanya’da yetkilendirilmiş tercümanca yapılmasını ister.

• Blaue Karte EU

  Yükseköğrenim diploması ve iş sözleşmesi olan nitelikli çalışanlara verilen oturum türü. Türkiye’nin Mavi Kart’ı ile karıştırılmamalıdır; ikisi tamamen farklı belgelerdir.

• BRP-uittreksel

  Hollanda belediyesinin tuttuğu kişisel kayıtlardan alınan nüfus kayıt örneği. Türkiye’de kullanılacaksa apostil ve yeminli Türkçe tercüme gerekir.

C

• casier judiciaire (bulletin n° 3)

  Fransa’da kişinin kendisine verilen adli sicil belgesi. Türkiye’de kullanılacaksa apostil ve yeminli Türkçe tercüme gerekir.

• CEFR — Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesi

  A1’den C2’ye uzanan dil seviye ölçeği. Vize ve oturum dosyalarında istenen dil seviyesi bu ölçekle yazılır.

• certified translation

  Çevirmenin ya da büronun doğruluk beyanını içeren çeviri. Bazı ülkelerde ayrıca yemin şartı aranmaz; Türkiye’deki noter onaylı tercümeyle otomatik eşdeğer sayılmaz.

Ç

• çalışma izni

  Yabancının Türkiye’de çalışmasına imkân veren izin. Kurumun ifadesi “yeminli mütercim veya resmî makamlarca onaylı” olduğundan her dosyada noter onayı şart değildir.

• çok dilli belge (Formül A)

  Çok dilli nüfus kayıt özetleri birçok ülkede ne çeviri ne apostil gerektirir. Formül A doğum, B evlenme, C ölüm kayıtları içindir.

D

• denklik

  Yurt dışında alınan bir diplomanın Türkiye’deki karşılığının belirlenmesi. Yükseköğretimde ve lise düzeyinde farklı kurumlar karar verir.

• Dichiarazione di Valore

  İtalyan temsilciliğince düzenlenen ve diplomanın İtalya’daki değerini açıklayan beyan. İtalyanca olmayan belgelerde yetkili tercüman çevirisi ve konsolosluk legalizasyonu ister.

E

• e-Apostil

  Elektronik ortamda alınan apostil. Kapsamı sınırlıdır: adli sicil kayıtları ve mahkeme kararları için duyurulmuştur.

• Ehefähigkeitszeugnis

  Almanya’da evlenecek Türk vatandaşından istenen evlenme ehliyet belgesi. Dosyada nüfus kayıt örneği ve varsa boşanma kararı da bulunur; bu iki belge farklı makamlardan şerhlenir.

• ENIC-NARIC ağı

  Ülkelerin diploma tanıma bilgi merkezlerini birbirine bağlayan ağ. Muhatap birim her ülkede farklıdır ve birinden alınan belge diğerinde geçerli değildir.

• equivalencia

  İspanya’da öğrenim düzeyinin karşılığını belirleyen karar. Denklikten farklı olarak mesleğe giriş hakkı vermez; iki yol başvurudan önce ayırt edilmelidir.

• Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis

  Almanya’daki işverence doldurulan iş ilişkisi beyan formu. Çalışma ve Mavi Kart dosyalarında istenir; Almanca olduğu için çevrilmez.

• evlenme ehliyet belgesi

  Yurt dışında evlenecek Türk vatandaşından istenen belge. Nüfus müdürlüğünden ya da konsolosluktan alınır ve kısa ömürlüdür.

• extrait d’acte de naissance

  Fransız belediyelerince düzenlenen doğum kayıt örneği. Çok dilli nüsha istendiğinde çeviri ihtiyacı doğmayabilir.

F

• Familienzusammenführung

  Eş ve çocukların Almanya’ya gelişini düzenleyen ulusal vize kategorisi. Dil belgesi ve nüfus belgeleri dosyanın çekirdeğidir.

• Feragatname nedir?

  Bir haktan vazgeçildiğini gösteren noter belgesi. Miras ve dava dosyalarında kullanılır ve sonuçları geri alınamaz olabilir.

• Führungszeugnis

  Almanya’da düzenlenen adli sicil belgesi. Başvuru yerel nüfus dairesinden yapılır, belgeyi federal adalet dairesi düzenler. Türkiye’deki karşılığı e-Devlet ya da adliyeden alınan adli sicil kaydıdır.

G

• Geburtsurkunde

  Almanya’da nüfus ve evlendirme dairesinin düzenlediği doğum belgesi. Çok dilli nüsha istenirse Türkiye’deki tescilde tercüme ve çoğu durumda apostil ihtiyacı ortadan kalkar.

• Gleichwertigkeitsbescheid

  Mesleki tanıma başvurusunun sonucunu gösteren idari karar. Tam denklik, kısmi denklik ya da ek eğitim şartı içerebilir.

H

• Heiratsurkunde

  Almanya’da yapılan evliliğin belgesi. Türkiye nüfusuna tescilde konsolosluğa sunulur; çok dilli nüsha istendiğinde çeviri ihtiyacı doğmayabilir.

• homologación

  İspanya’da belirli mesleklere giriş için diplomanın denk sayılması. Diploma ve transkriptin apostilli aslı ile yeminli İspanyolca çevirisi istenir.

I

• Immatrikulationsbescheinigung

  Almanya’da üniversiteye kayıtlı olduğunu gösteren öğrenci belgesi. Oturum uzatma, sigorta ve çocuk parası dosyalarında istenir; Almanya içinde çevrilmez.

• ISO 17100 — çeviri hizmetleri standardı

  Çevirmen yetkinliği, ayrı bir revizör tarafından revizyon ve kayıt tutma şartlarını tanımlayan standart. Resmî kurumlar bu standardı değil, yeminli tercüman ve noter onayını arar.

İ

• ikamet izni

  Türkiye’de kalma hakkı veren izin. Kurumun kendi ifadesiyle yabancı belgelerin yeminli Türkçe tercümesinin noter tarafından onaylatılması gerekir.

• imza beyannamesi

  Gerçek kişinin imzasının noter önünde tespit edildiği belge. Şirketler için düzenlenen imza sirküleriyle karıştırılmamalıdır.

• imza sirküleri

  Şirketi kimin temsil ve ilzam edebileceğini gösteren belge. Yurt dışı ihale ve şirket kuruluş dosyalarında apostil ve hedef dilde çeviri istenir.

K

• kesinleşme şerhi

  Mahkeme kararının kanun yolları tükendiği için kesinleştiğini gösteren şerh. Apostilden ÖNCE alınır ve tanıma dosyalarında en sık atlanan adımdır.

• Kindergeld

  Almanya’da çocuk başına yapılan düzenli ödeme. Türkiye’de yaşayan çocuklar için nüfus kayıt örneği, öğrenci belgesi ve ikametgâh istenebilir; belge tazeliği bu dosyada belirleyicidir.

• Konsolosluk tasdiki nedir?

  Lahey Sözleşmesi’ne taraf olmayan ülkelerde apostil yerine uygulanan çok aşamalı zincir: düzenleyen makam, Dışişleri ve ilgili ülke temsilciliği.

• konsolosluk vekaletnamesi

  T.C. konsolosluğunda düzenlenen vekaletname Türkiye’de doğrudan geçerlidir; apostil ve tercüme gerektirmez. Yabancı noterden alınırsa zincir işler.

L

• Lahey Apostil Sözleşmesi (1961)

  Taraf ülkeler arasında konsolosluk tasdiki yerine tek aşamalı apostili getiren sözleşme. Türkiye bakımından 29/09/1985’te yürürlüğe girmiştir.

• Lebensbescheinigung

  Emekli aylığının kesilmemesi için düzenli aralıklarla istenen yaşam belgesi. Türkiye’de yetkili makama onaylatılıp ilgili kuruma gönderilir; form kendi dilinde doldurulduğu için çevrilmez.

• legalisatie

  Hollanda makamlarının yabancı belgeden beklediği onay zinciri. Türkiye Lahey Sözleşmesi’ne taraf olduğu için apostil yeterlidir; çok dilli nüfus özetlerinde ise ne çeviri ne legalizasyon istenir.

• livret de famille

  Fransa’da evlilik ve çocuklara ilişkin kayıtları toplu gösteren aile cüzdanı. Türkiye’deki nüfus işlemlerinde ibraz edildiğinde çevrilmesi istenir.

M

• Mavi Kart nedir?

  İzinle Türk vatandaşlığından çıkanlara ve altsoyuna verilen belge. Almanya’nın AB Mavi Kartı ile karıştırılmamalıdır; ikisi tamamen farklı belgelerdir.

• Meldebescheinigung

  Almanya’da yapılan adres kaydının belgesi. Yerel nüfus dairesinde adres bildirimi yapıldığında verilir ve Türkiye’deki pek çok işlemde ikametgâh belgesi yerine sunulur.

• Muvafakatname nedir?

  Velinin çocuğun yurt dışına çıkışına ya da bir işleme rıza gösterdiğini bildiren noter belgesi. Vize ve seyahat dosyalarında sıkça istenir.

• MVV (machtiging tot voorlopig verblijf)

  Hollanda’da doksan günden uzun kalışlarda giriş vizesi işlevi gören geçici oturum izni. Genellikle oturum başvurusuyla birlikte yürütülür.

N

• Niederlassungserlaubnis

  Süresiz ve belirli bir amaca bağlı olmayan oturum iznidir. Başvuruda gelir, sigorta ve dil belgeleri ile Türkiye kaynaklı nüfus belgeleri istenebilir.

• notarised translation

  Noterin çeviriye eklediği onay. Noter çevirinin doğruluğunu değil, imzanın gerçekliğini ve tercümanın yetkisini teyit eder.

• noter tasdiki (noter onayı)

  Noter, çevirinin doğruluğunu değil, tercümanın imzasının gerçekliğini ve yetkisini onaylar. Sektördeki en yaygın yanlış inanışın düzeltildiği terimdir.

P

• permesso di soggiorno

  İtalya’ya girişten sonra emniyet birimine başvurularak alınan ikamet izni. Vize dosyasında çevrilen belgelerin bir kısmı bu aşamada yeniden kullanılır.

• Personalausweis

  Alman kimlik kartı. Türkiye’deki tapu, noter ve banka işlemlerinde kimlik olarak sunulduğunda yeminli tercümesi istenebilir.

R

• Rentenbescheid

  Alman emeklilik kurumunun aylık bağlama kararı. Hizmet birleştirme ve Türkiye’deki işlemlerde Türkçe tercümesi istenir; karar yazısındaki dönem tabloları belgenin anlamını taşır.

• Rot-Weiß-Rot-Karte

  Avusturya’nın nitelikli işgücü için verdiği oturum ve çalışma kartı. Başvuruda diploma ve iş tecrübesi belgelerinin çevirisi istenir.

S

• Scheidungsurteil

  Alman mahkemesinin boşanma kararı. Türkiye’de hüküm doğurması için tanıma gerekir; dosyada kararın aslı, kesinleşme şerhi, apostil ve yeminli Türkçe tercüme birlikte bulunur.

• Schengen vizesi (C tipi)

  Doksan güne kadar kalışlar için verilen kısa süreli vize. Başvuru merkezinin evrak listesinde noter onayı ya da apostil ibaresi geçmiyorsa bu işlemler yaptırılmaz.

• Sperrkonto

  Öğrenci vizesinde maddi güvence için açılan bloke hesap. Hesap onay yazısı vize dosyasına eklenir. Asgari yıllık tutar her yıl değişir ve bu sayfada yazılmaz.

• Standesamt

  Almanya’da evlenme, doğum ve ölüm tescillerinin yapıldığı yerel daire. Evlenecek Türk vatandaşından evlenme ehliyet belgesi ister ve dosya incelemesini bu daire yapar.

• Statement of Comparability (CIMEA)

  Bağımsız merkezden çevrimiçi alınan diploma karşılaştırma belgesi. Kabul edildiğinde değer beyanı gerekmez; bu, konsolosluk randevusu ve legalizasyonu atlatan kısa yoldur.

• Sterbeurkunde

  Almanya’da düzenlenen ölüm belgesi. Miras, veraset ve nüfus tescili dosyalarında istenir; Türkiye’de kullanılacaksa apostil ve yeminli Türkçe tercüme zinciri işler.

• Studienkolleg

  Doğrudan kabul şartını sağlamayan öğrenciler için üniversite hazırlık kurumu. Başvuruda lise diploması ve transkript çevirisi istenir.

• sworn translation

  Yabancı kurumların evrak listelerinde en sık geçen İngilizce ifade. Yetkinin kimden alındığı her ülkede farklıdır; ifadeyi gördüğünüzde ayrıca sormanız gerekir.

T

• Taahhütname nedir?

  Bir yükümlülüğün üstlenildiğini gösteren noter belgesi. İkamet izni dosyalarında üçüncü kişi yanında kalma hâlinde istenir; Almanya’daki masraf taahhüdüyle aynı belge değildir.

• tanıma ve tenfiz

  Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de hüküm doğurması için açılan dava. Görevli mahkeme aile mahkemesi, bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesidir.

• traducción jurada

  İspanya’da yeminli tercüme. Yetki, Dışişleri makamınca verilen resmî bir yetkilendirmeye bağlıdır ve bazı işlemlerde yerel tercüman şartı aranır.

• traduction assermentée

  Fransa’da yeminli tercüme. Yetki, mahkemeler nezdindeki bilirkişi tercüman listelerine kayıtla doğar. Bazı işlemlerde Fransa’da kayıtlı tercüman şartı aranabilir.

• traduzione giurata

  İtalya’da yeminli tercüme. Çevirinin kendisi değil, çevirmenin yetkili makam önünde ettiği yemin belgeyi resmîleştirir.

U

• ulusal vize (D tipi)

  Öğrenim, çalışma, mesleki eğitim ve aile birleşimi gibi doksan günden uzun kalışlar için verilen vize. Tercüme talebinin asıl kaynağı bu kategoridir.

V

• Veraset ilamı nedir?

  Mirasçıları ve paylarını gösteren belge. Mahkemeden ya da noterden alınabilir; hangi makamdan alındığına göre apostil mercii değişir.

• verblijfsvergunning

  Hollanda’da göç kurumu tarafından verilen ikamet izni. Başvuruda Türkiye kaynaklı nüfus ve eğitim belgelerinin apostilli ve çevrilmiş hâli istenir.

• vereidigter Übersetzer

  Almanya’da mahkemelerce yetkilendirilmiş tercüman. Eyalete göre beeidigter, öffentlich bestellter ya da ermächtigter Übersetzer da denir. Türkiye’deki yemin zaptı düzeniyle aynı şey değildir.

• Verpflichtungserklärung

  Almanya’daki davetçinin yabancılar dairesi önünde imzaladığı, misafirin masraflarını üstlendiğini gösteren beyan. Almanca düzenlendiği için çevrilmez.

• Versicherungsverlauf

  Almanya’da geçen sigortalılık sürelerinin dökümü. Yurt dışı hizmet borçlanması ve emeklilik dosyalarında Türk sosyal güvenlik kurumuna sunulur.

• Vukuatlı nüfus kayıt örneği nedir?

  Doğum, evlenme, boşanma ve ölüm olaylarını birlikte gösteren belge. Aile birleşimi ve evlilik dosyalarının çekirdeğidir; yabancı dillerde birebir karşılığı olmadığı için açıklamalı çevrilir.

Y

• yemin zaptı

  Tercümanın noter huzurunda ettiği yemine ilişkin tutanak. Yalnız alındığı noterde geçerlidir; tercümanın çalıştığı her noterle ayrı zapt çıkarması gerekir.

• yeminli tercüman

  Noter ya da konsolos huzurunda yemin edip hakkında yemin zaptı çıkarılmış tercüman. Türkiye’de ulusal bir sicil ve yeterlilik sınavı yoktur; yetki Noterlik Kanunu üzerinden doğar.

• yerleşim yeri belgesi (ikametgâh)

  e-Devlet’ten ya da nüfus müdürlüğünden alınan adres belgesi. Yurt dışı başvurularının çoğu barkodlu çıktı yerine ıslak imzalı ve apostilli aslını ister.

Z

• Zeugnisbewertung

  Diplomanın Almanya’daki karşılığını gösteren değerlendirme belgesi. İtalya’daki karşılaştırma belgesiyle aynı İngilizce adı taşır ama ayrı kurumların ayrı belgeleridir.

• Zulassungsbescheid

  Üniversitenin kabul kararını gösteren yazı ve öğrenci vizesi dosyasının belkemiği. Almanca düzenlendiğinden çevrilmez; çeviri talebi diploma ve transkript tarafındadır.