Yurtdışı diplomasının Türkiye’de denkliği
Yükseköğretim ile lise denkliği farklı kurumlarda yürür ve iki dosyanın kuralları ayrıdır. Her ikisinde de doğru sıra şudur: şerh belgeyi düzenleyen ülkede, sonra yeminli tercüme, sonra noter onayı.
Kısaca
- Tahmini süre
- Dosya türüne göre 3–12 ay
- Hedef ülke
- Türkiye
Bu dosyada iki ayrı hata sıkça tekrarlanıyor: yanlış kuruma başvurmak ve işlemleri yanlış sırayla yaptırmak. İkincisi doğrudan para kaybıdır.
Önce hangi kurum?
Yurt dışında alınan yükseköğretim diplomaları için denklik başvurusu yükseköğretim kurumuna yapılır. İlk ve orta öğretim belgeleri için ise millî eğitim tarafındaki denklik işlemi yürür ve başvuru fiilen il ya da ilçe müdürlüklerine yapılır.
İki dosyanın belge listesi, onay biçimi ve süresi farklıdır. Ayrıntıları yükseköğretim denkliği ve lise denkliği sayfalarındadır.
⭐ Doğru sıra: en pahalı hata burada
Sıra şudur: şerh belgeyi düzenleyen ülkede alınır → Türkiye’de yeminli tercüme yapılır → noter onayı alınır → elektronik başvuruya yüklenir.
Türkiye yabancı bir belgeye şerh veremez. Şerhsiz gelen bir diploma için burada yapılan çeviri ve noter onayı dosyayı ilerletmez; belge kaynak ülkeye geri döner ve tüm masraf tekrarlanır.
Şerhi olmayan ülkelerden gelen belgelerde tasdik zinciri devreye girer; ayrıntısı şerh dışı ülkeler sayfasındadır.
Diploma tek başına yetmez
Diploma, transkript ve varsa diploma eki birlikte değerlendirilir. Transkriptin de şerhli ya da temsilcilik tasdikli gelmesi beklenir.
Yalnız diplomaya şerh alıp transkripti sade bırakmak, en sık görülen eksikliktir.
⭐ Lise denkliğinde çeviri gerekmeyebilir
Millî eğitim tarafındaki başvurularda az bilinen bir kolaylık vardır: başvurduğunuz müdürlükte ilgili dili bilen personel bulunuyorsa çeviri istenmeyebilir.
Sipariş vermeden önce müdürlüğe sorunuz; cevap olumluysa dosyanın çeviri kalemi tümüyle ortadan kalkar.
Çevirmen not dönüştürmez
Ders adları, kredi değerleri, not ölçeği ve mezuniyet ortalaması birebir aktarılır. Bir notun Türk sistemindeki karşılığını yazmak çevirmenin işi değildir; değerlendirme kurumun işidir.
Ölçek açıklaması genellikle transkriptin arka yüzündedir ve o sayfa da çevrilir.
Ders içerikleri hacmi belirler
İçerikler istendiğinde dosya birden büyür. Tümünün mü yoksa belirli alanlardaki derslerin mi istendiğini sorunuz; bu tek soru maliyeti belirler.
Lisansüstünde tezin tamamı çevrilmez
Yüksek lisans ve doktora dosyalarında genellikle tez kapağı ile tez özeti istenir. Bu ayrım bilinmediğinde yüzlerce sayfalık gereksiz bir çeviri hacmi doğar.
Eksik yazısı geldiğinde
Eksikliğin belge kaynaklı mı yoksa onay seviyesi kaynaklı mı olduğunu ayırınız. Sorun onay biçimindeyse mevcut çeviri kullanılabilir; yeni sipariş vermeden önce yazının kendisini okuyunuz.
Yükleme düzeni
Elektronik başvuruda her belge kendi alanına yüklenir. Diploma alanına transkript yüklemek gibi karışıklıklar dosyayı bekletir.
Yükleme dosyayı açar; sonrasında belgelerin asılları ya da onaylı örnekleri istenebilir. Bu yüzden çeviriyi teslim alırken hem ıslak imzalı asıl hem yüklemeye uygun tarama isteyiniz.
Ad yazımı eşleşmesi
Diplomadaki ad ile pasaportunuzdaki ad farklıysa bunu gösteren bir belge istenir. Latin harfi dışındaki alfabelerden gelen adlarda bu talep sıkça çıkar.
Çevirmen iki belge arasındaki farkı gidermek için yazımı değiştiremez; fark ayrı bir belgeyle ya da kaynak kurumun düzeltmesiyle çözülür.
İşlem sırası
-
Hangi kuruma başvuracağınızı belirleyin
Yükseköğretim ve lise denkliği farklı kurumlarda yürür. Yanlış kuruma açılan dosya aylar kaybettirir; belge listeleri de farklıdır.
-
Şerhi kaynak ülkede alın
Belgeyi düzenleyen ülkede şerhletiniz. Türkiye yabancı bir belgeye şerh veremez; şerhsiz belge için burada yapılan çeviri işe yaramaz.
-
Diploma, transkript ve eki birlikte alın
Üçü birlikte değerlendirilir. Transkriptin de şerhli ya da tasdikli gelmesi beklenir; yalnız diplomaya şerh almak eksiklik sayılır.
-
Çeviri gerekip gerekmediğini sorun
Lise denkliğinde müdürlükte ilgili dili bilen personel varsa çeviri istenmeyebilir. Sipariş vermeden bu soruyu sorunuz.
-
Ders içeriği kapsamını netleştirin
İçerikler istendiğinde dosya en hacimli kalemine ulaşır. Hangi derslerin gerçekten istendiğini önceden öğreniniz.
-
Yeminli tercüme ve noter onayını yaptırın
Şerh alındıktan sonra çeviri yapılır ve noter onayından geçer. Şerh şerhinin de çeviride görünmesi beklenir.
-
Belgeleri düz tarayıp yükleyin
Elektronik başvuruda okunaksız tarama belgeyi eksik sayar. Şerh, kaşe ve arka yüz notları görünür olmalıdır.
-
Eksik yazısını doğru okuyun
Eksikliğin belge mi onay seviyesi mi kaynaklı olduğunu ayırınız. Onay biçimi sorunuysa mevcut çeviri kullanılabilir.
-
Çevirileri arşivleyin
Islak imzalı nüshaları ve taramaları saklayınız. Aynı belgeler çalışma izni, meslek tescili ve iş başvurularında yeniden istenir.
Sık sorulan sorular
Hayır. Şerh belgeyi düzenleyen ülkede alınır; Türkiye yabancı bir belgeye şerh veremez.
Kaynak ülkede şerh, sonra yeminli tercüme, sonra noter onayı, en son elektronik başvuruya yükleme.
Müdürlükte ilgili dili bilen personel varsa istenmeyebilir; sipariş vermeden sorunuz.
Hayır. Değerler ve ölçek birebir aktarılır; dönüşüm değerlendiren kurumun işidir.
Genellikle hayır; tez kapağı ile özeti istenir. Siparişten önce teyit ediniz.
Şerhli ya da tasdikli gelmesi beklenir; yalnız diplomaya şerh almak eksiklik sayılır.
Sonraki aşamada asıllar ya da onaylı örnekler istenebilir; çeviriyi ıslak imzalı olarak da teslim alınız.
Farkı gösteren bir belge istenir; çevirmen yazımı değiştiremez.