İrlanda çalışma izni: iş teklifi ve diploma dosyası

İrlanda’da çalışma izni, kişiye değil işe verilir: dosyanın çekirdeği bir iş teklifidir. İzin belirli bir işveren ve belirli bir görev için düzenlenir; iş değiştiğinde izin kendiliğinden devam etmez.

İki ana yol

• Kritik beceri yolu: Yetkili makamın ilan ettiği ihtiyaç listesindeki meslekler içindir. Ücret eşiği daha yüksektir, buna karşılık iş piyasası testi aranmaz ve oturuma geçiş yolu daha elverişlidir.
• Genel izin yolu: Listede yer almayan meslekler içindir. Burada, pozisyonun önce yerel ve Avrupa iş gücüne açık biçimde ilan edilmiş olması aranır.

Hangi yolun geçerli olduğunu işvereninizle birlikte belirleyiniz. Yol seçimi ücret eşiğini, aile haklarını ve süreyi birlikte değiştirir.

Meslek listeleri dönemsel olarak güncellenir; güncel durumu kurumun kendi sayfasından doğrulayınız. Bu sayfada liste ya da tutar yazmıyoruz.

Başvuruyu kim yapar

Başvuruyu işveren ya da çalışanın kendisi açabilir; her iki hâlde de işverenin bilgileri ve sözleşme dosyanın merkezindedir.

İşverenden en başta şunları isteyiniz: hangi izin türüne başvurulacağı, görev tanımının resmî meslek koduyla nasıl eşleştiği ve sizden hangi nitelik kanıtının isteneceği.

Diploma kanıtı

Kritik beceri yolunda çoğu meslek için yükseköğretim derecesi aranır. Diploma ve transkript bu kanıtı oluşturur.

Üniversiteniz bu belgeleri İngilizce düzenliyorsa çeviri gerekmez; bkz. İngilizce belge avantajı. Diplomanızın İrlanda çerçevesindeki karşılığı sorulursa karşılaştırma yazısı destekleyici olur; her dosyada zorunlu değildir.

Deneyim yolu geçerliyse çalışma belgelerinin görev tanımını ayrıntılı içermesi gerekir. Türk işvereninizden bu yazıyı İngilizce istemeniz çeviri kalemini kaldırır.

Düzenlenmiş meslekler

Hekimlik, hemşirelik, eczacılık ve öğretmenlik gibi mesleklerde çalışma izni tek başına yetmez: o mesleğin kayıt kuruluşuna ayrıca kaydolmanız gerekir.

Bu kuruluşlar kendi belge listelerini uygular ve çoğu zaman diploma, transkript, ders içerikleri, sicil temizliği ve dil yeterliliği ister. Bu süreç izin sürecinden uzundur; iş teklifi almadan önce başlatmak akıllıca olur.

İzin ile vize ayrı işlemlerdir

Çalışma izni size İrlanda’ya giriş hakkı vermez. Türk vatandaşları için ayrıca giriş vizesi gerekir ve bu başvuru izin çıktıktan sonra yapılır.

Varışta belirli bir süre içinde göç birimine kayıt olur ve ikamet kartınızı alırsınız. Kayıt sırasında sözleşmenizi ve izin belgenizi göstermeniz istenir.

Aile

Kritik beceri yolunda eşin ve çocukların gelişi ve eşin çalışma hakkı bakımından daha elverişli koşullar uygulanır; genel izin yolunda koşullar daha sınırlıdır.

Aile dosyasında evlilik kaydı ve çocuklar için doğum belgeleri istenir. Bu belgeler Türkçe olduğu için İngilizceye çevrilir ve apostil istenebilir.

Apostil idari belgelerde valilikten alınır. Türkiye’den ayrılmadan tamamlamanız, yurt dışından yürütmekten çok daha kolaydır.

Deneyim belgesini doğru hazırlatmak

İrlanda dosyalarında en çok işe yarayan Türk belgesi diploma değil, ayrıntılı bir çalışma belgesidir. Belgede şunların görünmesi beklenir:

• İşe giriş ve çıkış tarihleri
• Unvan ve görev tanımı, sorumluluk kapsamıyla
• Tam zamanlı mı yarı zamanlı mı çalışıldığı
• İmza, kaşe ve iletişim bilgisi

Bu yazıyı işvereninizden İngilizce istemeniz çeviri kalemini kaldırır. Türkçe düzenlenmişse çevrilir; SGK hizmet dökümü ise destekleyici belge olarak eklenebilir.

İzin süresi ve sonrası

İzin süreli verilir ve yenilenir. Belirli bir süre kesintisiz çalıştıktan sonra izinden bağımsız bir oturum statüsüne geçiş imkânı gündeme gelebilir; koşullarını yetkili kurumun kendi sayfasından öğreniniz.

İşten ayrılmanız hâlinde izin kendiliğinden devam etmez ve belirli bir süre içinde yeni bir işveren bulunması gerekebilir. Bu koşullar yola göre değişir; sözleşme feshi hâlinde vakit kaybetmeden bilgi alınız.

Ret hâlinde

Ret gerekçesi yazılı bildirilir ve itiraz yolu bulunur. Gerekçe okunmadan yapılan yeni başvuru aynı sonucu üretir.

Gerekçe çoğu zaman belge eksikliği ya da meslek kodunun görev tanımıyla uyuşmamasıdır. İkisi de düzeltilebilir; itiraz süresini kaçırmamak için tarihleri not ediniz.

Varış sonrası ilk işler

İrlanda’ya girdikten sonra belirli bir süre içinde göç birimine kayıt olur ve ikamet kartınızı alırsınız. Kayıt için genellikle pasaport, izin belgesi ve adres bilgisi istenir.

Kart alındıktan sonra vergi numarası ve sosyal güvenlik kaydı işlemleri gelir; işveren bu adımda yönlendirir. Türkiye’deki sigorta geçmişinizle ilgili bir işlem yapacaksanız SGK hizmet dökümü istenebilir ve bu belge çevrilir.

İlk aylarda banka hesabı ve kira sözleşmesi için de kimlik ve izin belgeniz istenir; asılları yanınızda bulundurunuz.