Boşanmanın nüfus müdürlüğünde idari tescili

Yurt dışında verilen bir boşanma kararının Türkiye’de sonuç doğurması için kaydın Türk nüfus kütüğüne işlenmesi gerekir. Uzun yıllar bunun tek yolu aile mahkemesinde tanıma davası açmaktı. Bugün belirli şartları taşıyan kararlar için nüfus müdürlüğü üzerinden yürüyen idari bir yol da bulunur. Bu sayfa, iki yol arasındaki farkı ve idari yolun belge tarafını anlatır.

İdari yol neyi değiştirir

İdari tescilde dava açılmaz, duruşma yapılmaz ve avukatla temsil zorunluluğu doğmaz. Dosya doğrudan nüfus müdürlüğüne ya da yurt dışında Türk temsilciliğine sunulur. Bunun pratik sonucu şudur: mahkeme masrafı ve dava süresi ortadan kalkar, süreç aylardan haftalara inebilir.

Buna karşılık idari yol, mahkeme yolunun yerine geçen genel bir seçenek değildir. Kapsam dışında kalan kararlar için tanıma davası yolu açık kalmaya devam eder.

Hangi dosyalar kapsam dışında kalabilir

İdari yolun kapsamı, kararın niteliğine ve tarafların tutumuna göre daralır. Uygulamada şu durumlarda çoğunlukla mahkemeye yönlendirilirsiniz:

• Taraflardan biri başvuruya katılmıyor ya da ulaşılamıyorsa
• Karar yalnız boşanmayı değil, mal rejimi ve tazminat gibi ek düzenlemeleri de içeriyorsa
• Kararın kesinleştiği belgelenemiyorsa
• Kararı veren makam mahkeme değil, idari bir birimse

Bu liste bir kural metni değil, dosyaların pratikte takıldığı noktaların özetidir. Kendi kararınızın kapsamda olup olmadığını başvurudan önce nüfus müdürlüğüne sorunuz; yanlış yola girmek, hazırladığınız belgelerin bir kısmını tekrar hazırlatmanıza yol açar.

Kararın tam metni istenir

Yurt dışındaki mahkemeler çoğu zaman iki farklı çıktı verir: kısa bir tescil özeti ve kararın tam metni. Türkiye’ye sunulacak belge tam metindir. Özet çıktı, kararın gerekçesini ve hangi taleplerin karara bağlandığını göstermediği için genellikle geri çevrilir.

Mahkeme kaleminden belge isterken bunu açıkça belirtiniz. Belgeyi eksik alıp Türkiye’ye getirmek, ülkeye ikinci kez posta göndermek ve yeniden apostil almak anlamına gelir.

Apostil ve kesinleşme şerhi

Kesinleşme şerhi, kararın kanun yollarıyla değiştirilemeyecek hâle geldiğini gösterir ve her iki yolda da aranır. Şerh kararın üzerine düşülmüş olabileceği gibi ayrı bir yazı olarak da verilebilir; ayrı belgeyse ona da ayrıca apostil alınır.

Apostil daima kararı veren ülkeden alınır. Bu, dosyaların en sık takıldığı noktadır ve apostil nereden alınır sayfasında ayrıntılı anlatılmıştır.

Çeviri nasıl hazırlanır

Karar, şerh ve apostil şerhleri noter onaylı çeviri olarak, tek bir dosyada sunulur. Mahkeme adı, daire numarası, dosya ve karar numaraları özgün hâliyle korunur; Türk hukukunda birebir karşılığı olmayan kurumlar için çevirmen notu kullanılır. Ayrıntı için hukuki tercüme sayfasına bakınız.

Taraf adlarının pasaporttaki yazımla verilmesi önemlidir. Kararda yer alan yazım ile nüfus kaydındaki yazım farklıysa müdürlük bağı kuramaz; bu durumda isim ayniyat belgesi gündeme gelir.

Kaydı geciktirmenin somut bedeli

Tescil yapılmadığı sürece Türkiye kayıtlarında evli görünmeye devam edersiniz. Bunun görünür sonuçları vardır: yeniden evlenmek için gereken evlenme ehliyet belgesi alınamaz, miras ve tapu işlemlerinde çelişki doğar, yeni eşin ikamet başvurusu tıkanır.

Türkiye’ye gelmeden yürütmek

İşlemi Türkiye’deki bir yakınınız ya da vekiliniz yürütebilir. Türk konsolosluğunda düzenlenen vekaletname Türkiye’de doğrudan geçerlidir; ayrıca apostil ve çeviri gerektirmez. Bu, dosyanın maliyetini düşüren en somut karardır ve konsolosluk vekaletnamesi sayfasında açıklanmıştır.