Anerkennung: Almanya’da mesleki tanıma başvuru yolu

Mesleki tanıma, diplomanın akademik karşılığından farklı bir şeydir: o meslekte çalışabilmek için gereken izindir. Akademik denklik almış olmak, mesleği icra hakkı vermez.

Önce: meslek düzenlenmiş mi

Almanya’da meslekler ikiye ayrılır:

• Düzenlenmiş meslekler — hekimlik, hemşirelik, eczacılık, öğretmenlik, mühendisliğin bazı dalları, hukuk. Bu mesleklerde tanınma zorunludur; onaysız çalışılamaz.
• Düzenlenmemiş meslekler — bilişim, tasarım, pazarlama ve pek çok teknik alan. Burada tanınma zorunlu değildir; işveren doğrudan istihdam edebilir.

Düzenlenmemiş bir meslekteyseniz tanınma başvurusu yapmanız gerekmeyebilir. Bu, çoğu adayın bilmediği ve gereksiz yere aylar kaybettiği bir ayrımdır.

Yetkili makam mesleğe ve eyalete göre değişir

Tek bir merkezî kurum yoktur. Sağlık mesleklerinde eyalet makamları, zanaat mesleklerinde esnaf odası, ticari mesleklerde sanayi ve ticaret odası yetkilidir.

Yanlış makama yapılan başvuru geri döner ve aylar kaybedilir. Ayrıntı eyalet makamları sayfasındadır.

Ders saatleri belirleyici

Değerlendirmede diploma adı değil, eğitimin içeriği ve saatleri Alman karşılığıyla karşılaştırılır. Bu yüzden transkript ve ders içerikleri dosyanın merkezidir.

Uygulamalı eğitim saatleri özellikle sağlık mesleklerinde belirleyicidir; staj ve uygulama belgelerini eklemek gerekir.

Deneyim eksikleri kapatabilir

Mezuniyet sonrası çalışma süresi, eksik görülen alanları kapatmakta kullanılabilir. Çalışma belgelerinde görev tanımının ayrıntılı yazılması bu yüzden önemlidir; “hemşire olarak çalıştı” yerine hangi birimde hangi işleri yaptığı yazılmalıdır.

Üç olası karar

1. Tam denklik — meslek doğrudan icra edilebilir.
2. Kısmi denklik — eksik alanlar için uyum kursu ya da bilgi sınavı istenir. En sık çıkan sonuçtur.
3. Denk sayılmama — gerekçe belirtilir; ek eğitim yolu açık kalabilir.

Çeviri koşulunu baştan sorun

Bu sürecin en riskli yanı budur: bazı makamlar çevirinin Almanya’da yetkilendirilmiş bir tercümanca yapılmasını isteyebiliyor ve Türkiye’de yaptırılan çeviriyi kabul etmeyebiliyor.

Bu, tek başına bir sayfayı hak edecek kadar önemli bir konudur; bkz. çeviri kabul riski.

Önce yetkili makamı bulun

Tanıma başvuruları meslek ve eyalete göre farklı makamlarda yürür. Aynı meslek için bir eyalette bölge idaresi, başka bir eyalette bakanlığa bağlı bir birim yetkilidir.

Dosyayı yanlış makama açmak, aylarca süren bir yönlendirme demektir. Başvurudan önce yetkili makamı netleştiriniz.

Sonuç türleri

Değerlendirme üç sonuçtan biriyle biter: tam denklik, kısmi denklik ya da denk sayılmama. Kısmi denklikte eksik alanların nasıl tamamlanacağı kararda yazar.

Telafi ek eğitim ya da sınav biçiminde olabilir; ikisinin süresi ve bedeli farklıdır ve seçim kararı okuduktan sonra yapılır.

⚠ Çeviri riskini baştan yönetin

Bazı makamlar çevirinin kendi ülkelerinde yetkilendirilmiş bir tercüman tarafından yapılmasını ister. Bu hâlde Türkiye’de yaptırılan çeviri kullanılmaz.

Çeviri siparişinden önce makama yazılı olarak sorunuz; bu, dosyanın en pahalı hatasıdır.

Süre ve ek belge

Tanıma değerlendirmeleri aylar sürebilir ve ek belge talepleri süreyi uzatır. Bir iş başlangıcına yetişmeniz gerekiyorsa başvuruyu erken yapınız.

Ek belge için verilen süre kısadır; Türkiye’den gelecek bir belge varsa temin süresini makama ilk gün bildiriniz.

Başvuru bedeli

Tanıma başvuruları ücretlidir ve bedel makama göre değişir. Bu sayfada tutar yazmıyoruz; güncel bilgiyi başvuracağınız makamın duyurusundan öğreniniz.