İspanya NIE numarası: başvuru ve gereken belgeler

İspanya’da yapılacak neredeyse her resmî işlemin önünde tek bir engel vardır: yabancı kimlik numarası. Bu numara olmadan banka hesabı açılmaz, tapu işlemi yapılmaz, vergi mükellefiyeti kurulmaz.

NIE ikamet izni değildir

En sık yapılan yanlış anlama budur. Numara size İspanya’da yaşama ya da çalışma hakkı vermez. Yalnız bir kimlik numarasıdır; vergi ve idari işlemlerde sizi tanımlar.

İkamet hakkı ayrı bir başvuruyla kurulur ve kart olarak verilir; bkz. çalışma ve ikamet izni.

Numara alan pek çok kişi kendini “oturum almış” sanıyor. Bu yanlış varsayım, ileride ciddi sorunlar doğurur.

Gerekçe göstermek zorunludur

Numara, “ileride lazım olur” gerekçesiyle verilmez. Başvuruda ekonomik, mesleki ya da sosyal bir gerekçe göstermeniz gerekir.

Kabul gören tipik gerekçeler şunlardır:

• Gayrimenkul alım sözleşmesi ya da ön sözleşme
• İş teklifi veya iş sözleşmesi
• Şirket kuruluşu ya da ortaklık işlemi
• Üniversite kabul yazısı
• Miras ve tapu intikali işlemleri

Gerekçe belgesi yabancı dildeyse İspanyolca çeviri istenir; biçim için bkz. traducción jurada şartı.

Nereden başvurulur

İki kanal vardır. Türkiye’deyseniz İspanyol temsilciliğine başvurabilirsiniz; İspanya’daysanız yetkili yabancılar birimine ya da polis merkezine randevuyla gidilir.

Konsolosluk yolu, İspanya’ya gitmeden işlem yapmak isteyenler için pratiktir; bkz. temsilcilik sayfası.

Vekâletle başvuru

Başvuruyu bir vekil aracılığıyla da yaptırabilirsiniz. Vekâletname Türk noterinden alınırsa apostil ve İspanyolca çeviri gerekir.

Türk konsolosluğundan alınan vekâletname ise Türkçe düzenlenir ve İspanya’da kullanılacaksa yine çeviri gerektirir; bu yüzden hangi biçimin işinizi göreceğini önceden sorunuz. Bkz. konsolosluk vekâletnamesi.

Harç ve form

Başvuruda bir harç formu doldurulur ve ödeme dekontu dosyaya eklenir. Bedel her yıl yeniden belirlenir; güncel değeri kurumun kendi sayfasından doğrulayınız.

Numara aldıktan sonra

Numara, verildiği anda tapu, banka ve vergi işlemlerinde kullanılabilir. İspanya’da yaşamaya başlarsanız bu numara ikamet kartınıza da taşınır; ayrıca yeni numara verilmez.

Belediye kaydı, ikamet dosyalarında ayrıca istenir ve numaradan bağımsız bir işlemdir.

Tapu ve miras işlemleri

İspanya’da taşınmaz alacak ya da miras yoluyla mal edinecekseniz numara zorunludur. Türkiye’den gönderilecek veraset belgeleri apostil ve çeviri gerektirir; bkz. veraset ilamı.

Adınızın belgelerde tek biçimde yazılmasına dikkat ediniz; bkz. isim ve tarih yazımı.

Kimlik kartıyla farkı

İspanya’da ikamet edenlere verilen kimlik kartı, numaranın basıldığı fiziksel bir belgedir. Numara ile kart aynı şey değildir: numara bir yazıyla bildirilir, kart ise ikamet hakkına bağlıdır.

Kısa süreli olarak gelenler numara alabilir ama kart alamaz.

Belediye kaydı

İspanya’da yaşamaya başlayanlar için belediye kaydı ayrı bir işlemdir ve sağlık, eğitim ile pek çok idari hizmete erişimi belirler. Numara bu kaydın yerine geçmez.

Numaranın süresi

Numara kişiye özeldir ve değişmez. Ancak numarayı bildiren yazının bazı işlemlerde yakın tarihli olması istenebilir; bu durumda yazı yenilenir, numara aynı kalır.

Şirket ve ticaret işlemleri

Şirket kuruluşu ya da ortaklık için sunulan belgelerde ticaret sicil kayıtları apostilli ve çevrilmiş olarak istenir. Yetkili imza konusunda imza sirküleri de gündeme gelir.

Bkz. imza sirküleri ve ticaret sicil belgelerinin tasdiki.

Randevu bulmak

İspanya içinde randevu bulmak dönemsel olarak zorlaşır. Türkiye’den temsilcilik yoluyla başvurmak, bu darboğazı aşmanın yolu olabilir.

Başvuru kanalını seçmeden önce her iki tarafın da güncel takvimini sorunuz.

Vergi mükellefiyeti

Numara almak, vergi mükellefi olmak anlamına gelmez. Mükellefiyet, gelir elde etmeye ve ikamet süresine göre ayrıca doğar.

Belgenin kaybı

Numarayı bildiren yazıyı kaybederseniz yeniden düzenlenmesi istenebilir. Belgeyi ve dijital nüshasını saklayınız.

Aile bireyleri için

Aynı ailenin her bireyi için ayrı numara alınır. Çocuklar adına başvuruyu ebeveyn yapar ve aile bağını gösteren belge istenir.

Çok dilli doğum belgesi bu noktada çeviri kalemini ortadan kaldırır; bkz. çok dilli belge.

Şirket adına işlem

Şirket adına yapılacak işlemlerde yetkiyi gösteren belgeler ayrıca istenir. Yetkili kişinin de kendi numarasını alması gerekebilir.

Numarayı nerede kullanacaksınız

Numara; banka hesabı, vergi kaydı, tapu işlemi, sigorta sözleşmesi ve abonelik işlemlerinde istenir. Bu işlemlerin hangisini yapacağınızı baştan belirlemek, gerekçe belgenizi de belirler.

Gerekçesi netleşmemiş bir başvuru geri döner.

Gerekçe belgesinin tarihi de önemlidir: çok eski tarihli bir ön sözleşme ya da iş teklifi, gerekçenin hâlâ geçerli olup olmadığı sorusunu doğurur.