İspanya çalışma ve ikamet izni: belge sırası

İspanya’da çalışmak isteyenlerin en sık yaptığı hata, süreci vize başvurusu sanmaktır. Oysa sıra üç aşamalıdır ve ilk aşamada size düşen bir iş yoktur.

Üç aşama

1. İzin: İspanya’daki işveren, sizin için çalışma ve ikamet izni başvurusunu kendi bulunduğu yerdeki yabancılar birimine yapar.
2. Vize: İzin olumlu sonuçlanınca, Türkiye’deki temsilcilikten vize başvurusu yaparsınız.
3. Kart: İspanya’ya varıp sigorta kaydınız yapıldıktan sonra belirli bir süre içinde ikamet kartı başvurusu yapılır.

Bu üç aşamanın her birinin kendi süresi vardır ve bir aşamanın kaçırılması bir öncekini geçersiz kılabilir.

Süre baskısı

İzin çıktıktan sonra vize başvurusu için tanınan süre sınırlıdır. Bu, dosyanın gerçek zorluğudur: izin kararı ne zaman çıkacağı belli değildir, ama çıktıktan sonra hızlı hareket etmeniz gerekir.

Bu yüzden apostil gerektiren belgeleri önceden hazırlayınız; ancak kısa ömürlü olanları (adli sicil, sağlık raporu) izin kararı çıkana kadar bekletiniz.

Bkz. belge tazeliği.

Diploma tanınması gerekir mi

Burada belirleyici soru şudur: yapacağınız iş İspanya’da düzenlenmiş bir meslek mi?

Düzenlenmiş mesleklerde (sağlık, mimarlık, öğretmenlik ve benzeri) diploma tanınması olmadan izin alınamaz. Bu süreç aylarca sürer ve iş takvimini doğrudan etkiler; bkz. homologación başvurusu.

Düzenlenmemiş alanlarda ise böyle bir karar gerekmez; işveren diplomayı doğrudan değerlendirir. Bu ayrım aylar kazandırır; bkz. equivalencia mı homologación mu.

Deneyim belgeleri

Teknik ve mesleki pozisyonlarda deneyim kanıtı istenebilir. İşveren yazılarında tarih aralığı, görev tanımı ve çalışma biçimi açıkça yazmalıdır.

SGK hizmet dökümü bu beyanları destekler. Mesleki Yeterlilik Belgesi varsa dosyayı belirgin biçimde güçlendirir.

Adli sicil ve sağlık

Adli sicil kaydı apostilli ve İspanyolca çevrilmiş olarak istenir. Apostil, adalet komisyonu kanalından alınır; bkz. adli belgeye apostil alma.

Sağlık raporunda dosyada tanımlanan metnin bulunması gerekir; genel bir rapor kabul edilmeyebilir.

Çeviri biçimi

Belgeler İspanyolca çevrilir. Temsilcilik aşamasında Türkiye’de yapılmış çeviriler çoğu zaman kabul görür; İspanya içindeki birimlere gidecek dosyalarda beklenti farklı olabilir.

Bkz. traducción jurada şartı.

Varıştan sonra

İspanya’ya vardığınızda sigorta kaydınız yapılır ve belirli bir süre içinde kimlik kartı başvurusu yapılır. Bu adım, numaranızın karta işlenmesini de sağlar; bkz. yabancı kimlik numarası.

Ailenizi yanınıza almak ayrı bir yol izler ve nüfus belgeleri gündeme gelir; evlilik ve doğum kayıtlarında çok dilli nüsha alınabiliyorsa çeviri gerekmez. Bkz. çok dilli belge.

İşverenin yükümlülükleri

İzin başvurusunda işverenin kendi durumu da değerlendirilir: sicili, vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerini yerine getirmiş olması ve pozisyonu karşılayacak yapıda bulunması aranır.

Bu, çalışanın kontrolünde olmayan bir kalemdir; ancak sürecin gecikme sebebi çoğu zaman burasıdır.

Serbest çalışacaklar

Kendi işini kuracaklar için ayrı bir yol vardır ve orada işveren aşaması yoktur. Bu dosyalarda iş planı, yatırım kanıtı ve mesleki geçmiş öne çıkar.

Mesleğiniz düzenlenmişse burada da tanınma kararı gerekir.

Sözleşmede aranan bilgiler

Sözleşmede pozisyon adı, süre, çalışma biçimi ve iş yeri adresi açık yazmalıdır. Pozisyon adı ile fiilen yapacağınız işin örtüşmesi, sonraki denetimlerde önem kazanır.

Kart randevusu

Varıştan sonra kart için randevu alınır ve parmak izi verilir. Randevu bulmak dönemsel olarak zorlaşabildiği için ülkeye girer girmez takvimi kontrol ediniz.

Yenileme ve statü değişikliği

İlk izin belirli bir süre içindir; süre sonunda yenileme yapılır. Bu aşamada çalışma geçmişiniz ve sosyal güvenlik kayıtlarınız değerlendirilir.

İşveren değiştirmek ilk dönemde sınırlanabilir; ayrılmadan önce statünüzü yazılı olarak sorunuz.

Sosyal güvenlik kaydı

Varıştan sonra sosyal güvenlik kaydınız yapılır ve bu kayıt, kart başvurusunun ön koşuludur. Kaydı işveren başlatır.

Kayıt numaranız, sağlık hizmeti ve sonraki emeklilik dosyanız için de belirleyicidir.

Türkiye ile hizmet bağı

Türkiye’de sigortalılığı bulunanlar için ileride hizmet birleştirme gündeme gelebilir. Bugünden Türkiye’deki hizmet dökümünüzü saklayınız.

Bkz. hizmet birleştirme.

Mesleki kayıt

Düzenlenmiş mesleklerde tanınma kararından sonra meslek odası kaydı da gerekebilir. Koşulu ilgili odadan öğreniniz.

Belgeleri götürmek

Diploma ve deneyim belgelerinin apostilli asıllarını yanınızda götürünüz. İşveren ya da meslek odası asılları görmek isteyebilir.

Ailenizi yanınıza almak

Aile bireylerinin gelmesi ayrı bir başvurudur ve nüfus belgeleri istenir. Çok dilli nüsha alınabiliyorsa bu dosyada da çeviri gerekmez.