ENIC NARIC Austria: Avusturya diploma karşılığı

Avusturya’da yabancı diplomalar için iki ayrı yol vardır ve bunlar sık sık birbirine karıştırılır. Yanlış yola girmek aylarca zaman kaybettirir.

İki yol arasındaki fark

Değerlendirme (Bewertung): Diplomanızın Avusturya sistemindeki karşılığını açıklayan bir belgedir. Hızlıdır, dosya odaklıdır ve bir hak doğurmaz; niteliği anlatır.

Nostrifikasyon: Diplomanın belirli bir Avusturya diplomasına eşit sayılmasıdır. Üniversiteler üzerinden yürür, uzun sürer ve genellikle yalnız zorunlu olduğu durumlarda tercih edilir.

Çoğu kişi için doğru olan birincisidir. İşveren “diplomanızın karşılığı nedir” diye soruyorsa değerlendirme yeter; nostrifikasyon istemeyiniz.

Değerlendirme ne işe yarar

Belge, iş başvurularında, göç dosyalarında ve puan hesaplarında kullanılır. Nitelikli göç kartı dosyalarında eğitim puanının dayanağı olabilir; bkz. Rot-Weiß-Rot Kart.

Ancak düzenlenmiş mesleklerde meslek icra hakkı vermez. Sağlık meslekleri, öğretmenlik ve benzeri alanlarda ayrı bir tanınma yolu işler; bkz. meslek tanınması.

Gerekmeyen durumlar

Üniversiteye başvuru için bu belge kural olarak gerekmez. Üniversiteler diploma incelemesini kendileri yapar; bkz. üniversite başvurusu.

Düzenlenmemiş bir meslekte çalışacaksanız ve işveren istemiyorsa da gerekmez. Belgeyi “ileride lazım olur” diye almak, çoğu dosyada gereksiz masraftır.

Gereken belgeler

Dosyanın çekirdeği diploma ve transkripttir. Bunlara diploma ekini ekleyiniz: Türk üniversitelerinin çoğu bu belgeyi İngilizce düzenler ve içinde öğrenim süresi, kredi sistemi ve ders yükü zaten açıklanmıştır.

Bu, değerlendirmeyi hem hızlandırır hem de bazı dosyalarda çeviri hacmini düşürür; bkz. İngilizce düzenlenmiş belge.

Çeviri dili

Kurumun hangi dillerde belge kabul ettiğini kendi sayfasından doğrulayınız. Almanca çeviri istendiğinde biçim önem kazanır: Avusturya’da resmî çeviri, mahkemeler nezdinde yeminli tercümanlarca yapılır.

Türkiye’de yaptırılan noter onaylı ve apostilli çevirinin kabul edilip edilmediğini başvurudan önce yazılı olarak sorunuz. Bu soruyu sormamak, hacimli bir dosyanın iki kez çevrilmesine yol açabilir.

Bkz. AB ülkelerinde yeminli tercüme kabulü.

Apostil

Diploma ve transkript için apostil istenir. Şerh valilik ya da kaymakamlıktan alınır ve çeviriden önce tamamlanmalıdır; bkz. önce apostil mi önce çeviri mi.

Ad yazımı

Diplomadaki ad ile pasaporttaki ad farklıysa dosya eşleşmeyebilir. Evlilik ya da ad değişikliği varsa isim ayniyat belgesi ekleyiniz.

Sonuç belgesi

Değerlendirme sonucunda diplomanızın hangi düzeye karşılık geldiğini açıklayan bir yazı verilir. Belgeyi kullanacağınız kurumun bu yazıyı kabul ettiğini önceden doğrulayınız; her kurum aynı belgeyi aramaz.

Mesleki niteliklerin değerlendirilmesi

Değerlendirme yalnız üniversite diplomaları için değil, mesleki ve teknik nitelikler için de yapılabilir. Meslek lisesi diploması, ustalık belgesi ve mesleki yeterlilik belgeleri bu kapsamda ele alınır.

Bkz. meslek tanınması.

Başvuru öncesi üç soru

1. Belgeyi isteyen kim: işveren mi, göç birimi mi, meslek kuruluşu mu?
2. Bu kurum başka bir belgeyi de kabul ediyor mu?
3. Mesleğim düzenlenmiş mi?

Üçüncü sorunun cevabı olumluysa değerlendirme tek başına yetmez; ayrı bir tanınma yolu gerekir.

Diploması olmayan durumlar

Diplomanızı kaybettiyseniz ya da mezun olduğunuz kurum kapandıysa, mezuniyeti gösteren ikincil belgeler istenebilir: öğrenim durumu belgesi, arşiv kayıtları ya da yükseköğretim kurumu üzerinden alınan doğrulama.

Bu durumlarda dosya daha uzun sürer; belge toplamaya erken başlayınız.

Sonucun sınırı

Değerlendirme yazısı bir işverene diploma düzeyinizi anlatır; sizi işe almasını sağlamaz. Aynı şekilde bir üniversiteye kabul edilmenizi de sağlamaz.

Belgenin ne yapmadığını bilmek, ondan gereksiz beklenti kurmamayı sağlar; bkz. gereksiz işlem yaptırmayın.

Belgelerin asılları ve örnekleri

Başvuruda belgelerin asılları ya da onaylı örnekleri istenir. Yalnız tarama göndermek çoğu dosyada yeterli olmaz.

Onaylı örnek çıkartmak, aslı kargoya vermekten güvenli bir yoldur.

Süre ve ek belge

İnceleme sırasında ek belge istenebilir; bu, dosyanın olumsuz gittiği anlamına gelmez. İstenen belgeyi verilen sürede tamamlayınız.

Sonucun kullanım alanı

Yazıyı iş başvurusunda, göç dosyasında ve bazı kurum kayıtlarında kullanabilirsiniz. Sonucun kabul edildiğini, kullanacağınız kurumdan önce sorunuz.

Türkiye’ye dönerseniz

Avusturya’da alınmış bir diplomanın Türkiye’de kullanılması ayrı bir süreçtir ve bu yazıyla ilgisi yoktur; bkz. YÖK denklik başvurusu.

Değerlendirme sonrası ne yapmalı

Yazıyı aldıktan sonra bir örneğini dijital olarak saklayınız ve iş başvurularınıza ekleyiniz. Belgenin numarası üzerinden doğrulama yapılabildiği için işverene numarayı da bildiriniz.

Belgeyi hiç kullanmayacaksanız yenilemek için başvurmayınız.

Diplomanız ile birlikte diploma ekinizin taramasını da hazır bulundurunuz; işverenler çoğu zaman değerlendirme yazısından çok bu iki belgeyi birlikte görmek ister.