Türkiye’de yabancı şirket şubesi açılışı

Yabancı bir şirket Türkiye’de faaliyet göstermek için yeni bir şirket kurmak yerine şube açmayı tercih edebilir. Bu sayfa, şube açılışının belge ve çeviri tarafını anlatır.

Önce doğru yapıyı seçin

Şube ile irtibat bürosu sıkça karıştırılır ve yanlış seçim, toplanan tüm belgeleri kullanılmaz hâle getirir. Farklar özetle şöyledir:

• Şube: merkez şirketin bir uzantısıdır, ticari faaliyet yürütebilir, ticaret siciline tescil edilir
• İrtibat bürosu: ticari faaliyet yürütemez, temsil ve pazar araştırması gibi işlerle sınırlıdır ve izin makamı farklıdır

Bu iki yapının hukuki ve vergisel sonuçları ayrıdır. Karar vermeden önce bir hukukçu ya da mali müşavire danışınız; çeviri siparişi bu karardan sonra verilir.

Dosyanın merkezi: merkez şirketin belgeleri

Şube tescilinde istenen belgelerin neredeyse tamamı merkez şirkete aittir ve kaynak ülkeden gelir:

• Ana sözleşme
• Sicil kaydı
• Faaliyet belgesi
• Şube açılışına ve şube müdürünün atanmasına dair yetkili organ kararı
• Gerekiyorsa imza sirküleri

Hepsi apostilli asıl ve noter onaylı Türkçe tercümeyle sunulur. Apostil kaynak ülkeden alınır; Türkiye bu belgelere şerh veremez.

⭐ Ana sözleşme: hacmi belirleyen kalem

Büyük şirketlerin ana sözleşmeleri onlarca, bazen yüzlerce sayfadır. Bu belge tek başına dosyanın çeviri maliyetini belirler.

Sicil müdürlüğüne hangi bölümlerin istendiğini sorunuz. Çoğu dosyada belirleyici olan şu maddelerdir: şirketin unvanı, merkezi, faaliyet konusu, sermayesi, temsil ve ilzam yetkisi.

Tamamı isteniyorsa hacim kaçınılmazdır; ancak bu soruyu sormadan tam çeviri siparişi vermek, sıkça karşılaşılan gereksiz masraftır. Ticari belgelerin çevirisi için ticari tercüme sayfasına bakınız.

Belge tazeliği

Faaliyet belgesi ve sicil kaydı kısa ömürlü belgelerdir; makamlar güncel tarihli olmasını arar. Bu belgeleri erken almak, apostil ve çeviri tamamlandığında geçerliliğini yitirmiş bir dosyaya yol açabilir.

Pratik sıra: önce hangi belgelerin isteneceğini netleştiriniz, sonra kısa ömürlü olanları temin ediniz. Bkz. belge tazeliği.

Şube müdürünün yetkisi

Merkez şirketin kararında şubeyi temsil edecek kişinin yetkileri açıkça sayılmalıdır: hangi işlemleri yapabileceği, imza yetkisinin kapsamı ve varsa sınırları. Dar ya da muğlak yazılmış bir yetki tescili durdurur ve merkez şirketten yeni karar alınmasını gerektirir.

Şube müdürü yabancıysa pasaportunun noter onaylı çevirisi ve Türkiye’de vergi numarası gerekir; bkz. vergi numarası ve banka.

Unvan ve terim tutarlılığı

Şirket unvanı çevrilmez; özgün hâliyle yazılır. Hukuki biçim kısaltmaları korunur. Aynı unvanın dosyanın her belgesinde birebir aynı yazılması gerekir; farklı yazımlar sicil müdürlüğünde belgeleri aynı şirkete bağlamayı engeller.

Bu yüzden dosyanın tüm belgelerinin aynı çeviri sürecinde ve terim tutarlılığı gözetilerek hazırlanması yerinde olur.

Sonraki adımlar

Tescilden sonra vergi dairesi kaydı, oda kaydı ve gerekiyorsa faaliyet izinleri gelir. Yurt dışı ihale ve ticaret dosyalarında kullanılacak Türk belgeleri için sicil belgelerinin tasdiki sayfasına bakınız.