Fransa emeklilik dosyası: Türkiye ile hizmet bağı

Fransa’da çalışmış ve Türkiye’de de sigortalılığı bulunan kişiler için emeklilik dosyası, iki ülkenin kurumları arasında yürüyen bir yazışma sürecidir. Burada başvuranın rolü sanıldığından küçüktür.

Formülerleri çevirtmeyin

Bu sayfanın en önemli cümlesi budur: iki ülkenin sosyal güvenlik kurumları arasında dolaşan formülerleri sizin çevirtmeniz gerekmez.

Bu belgeler, sosyal güvenlik sözleşmesi çerçevesinde kurumların birbirine gönderdiği standart formlardır. Her iki kurum da formun içeriğini bilir; alan numaraları ortaktır.

Tercüme bürolarına getirilen “Fransa’dan gelen emeklilik kâğıtları” çoğu zaman bu formlardır ve çevrilmelerine gerek yoktur. Bkz. sosyal güvenlik formülerleri ve gereksiz işlem yaptırmayın.

Başvuru nereden yapılır

Kural basittir: başvuruyu yaşadığınız ülkenin kurumuna yaparsınız. O kurum, diğer ülkedeki kurumla yazışmayı kendisi başlatır.

Fransa’da yaşıyorsanız Fransız kurumuna, Türkiye’ye kesin dönüş yaptıysanız SGK’ya başvurursunuz. İki ülkeye ayrı ayrı başvurmak süreci hızlandırmaz, karışıklık yaratır.

Asıl iş: sürelerin eşleşmesi

Dosyanın gerçek konusu, hizmet sürelerinin doğru birleştirilmesidir. Türkiye’deki süreleri hizmet dökümünden kontrol ediniz.

Sık görülen sorunlar şunlardır:

• Ad ya da doğum tarihi iki ülkede farklı kayıtlı
• Türkiye’deki bazı dönemlerin sisteme işlenmemiş olması
• İki ülkede çakışan sigortalı dönemler
• Askerlik ve doğum gibi sayılabilir sürelerin dosyada yer almaması

Ad ve tarih farkı en sık rastlanan tıkanma sebebidir; bkz. isim ve tarih yazımı. Gerekirse isim ayniyat belgesi düzenlenir.

Borçlanma seçeneği

Yurt dışında geçen bazı süreler, koşulları varsa Türkiye’de borçlanılabilir. Bu ayrı bir başvurudur ve kendi belge listesi vardır.

Bkz. yurt dışı borçlanma başvurusu ve hizmet birleştirme.

Yaşam belgesi

Yurt dışına ödeme yapılan dosyalarda, ödemenin sürmesi için dönemsel olarak hayatta olduğunuzu gösteren bir belge istenir. Belge konsolosluktan ya da yetkili makamdan alınır.

Bildirim yapılmazsa ödeme durdurulur; sonradan açtırmak zaman alır. Bkz. yaşam belgesi ve yoklama.

Vekâletle iş yürütmek

Türkiye’deki işlemleri bir yakınınız yürütecekse vekâletname gerekir. Vekâletnameyi Türk konsolosluğundan almak en pratik yoldur: konsolosluk vekâletnamesi Türkçe düzenlenir ve çeviri gerektirmez.

Fransız noterinden alınan vekâletname ise apostil ve çeviri gerektirir. Bkz. konsolosluk vekâletnamesi.

Dul ve yetim aylığı

Bu dosyalarda evlilik ve doğum kayıtları istenir. Çok dilli nüsha alabiliyorsanız çeviri gerekmez; bkz. çok dilli belge.

Kesin dönüş yapanlar

Türkiye’ye kesin dönüş yapanların dosyası SGK’da açılır ve Fransa’daki kurumla yazışma buradan yürür. Kesin dönüş, sağlık hakkı bakımından da sonuç doğurur.

Bkz. kesin dönüş sonrası sağlık hakkı.

Aylığın Türkiye’ye aktarımı

Fransa’dan bağlanan aylık Türkiye’deki bir hesaba aktarılabilir. Aktarım için banka bilgileri ve dönemsel yaşam bildirimi istenir.

Bkz. aylığın Türkiye’ye aktarımı.

Hangi belgeler gerçekten çevrilir

Çeviri gereken belgeler dar bir kümedir: mahkeme kararları, çok dilli alınamayan nüfus kayıtları ve kişisel dilekçe ekleri. Kurumlar arası formlar bu kümenin dışındadır.

Elinize gelen bir belgenin hangi kümeye girdiğinden emin değilseniz, çevirtmeden önce kuruma sorunuz.

Süre hesabında sık yapılan yanılgı

İki ülkede geçen sürelerin birleştirilmesi, her iki ülkeden de tam aylık alınacağı anlamına gelmez. Her ülke kendi mevzuatına göre kendi payını hesaplar.

Bu yüzden “kaç yıl daha çalışmalıyım” sorusunun cevabı iki ülke için farklı çıkabilir.

Belgeleri saklamak

Fransa’da çalışılan dönemlere ait bordro ve iş sözleşmelerini saklayınız. Kurum kayıtlarında eksik görünen dönemlerde bu belgeler tek dayanağınız olur.

Vefat hâlinde

Aylık alan kişinin vefatı hâlinde dul ve yetim aylığı başvurusu yapılır. Bu başvuruda ölüm kaydı istenir; çok dilli nüsha alınabiliyorsa çeviri gerekmez.

Vefatın her iki ülkenin kurumuna da bildirilmesi gerekir; bildirilmeyen vefat, yersiz ödeme ve sonradan geri istem doğurur.

Adres ve iletişim

Kurumların size ulaşabilmesi için adres bilgisinin güncel olması gerekir. Türkiye’ye taşındıysanız yeni adresi her iki kuruma da bildiriniz.

Vergi tarafı

İki ülkeden gelir elde edenler için vergilendirme ayrı bir konudur ve emeklilik dosyasıyla karıştırılmamalıdır. Bu konuda mali müşavire danışmak yerinde olur.

Dosyayı takip etmek

Kurumlar arası yazışma uzun sürdüğü için dosyanızın hangi aşamada olduğunu dönem dönem sorunuz. Yazışmanın tıkandığı noktayı erken görmek aylar kazandırır.

Türkiye’deki muhatabınız

Türkiye tarafındaki işlemler için bir yakınınıza vekâlet vermeniz süreci hızlandırır. Konsolosluktan alınan vekâletname Türkçe düzenlenir ve çeviri gerektirmez.

Vekâletin kapsamını dar tutmayınız; kurum yazışması ve belge teslimi de kapsama alınmalıdır.