AB başvurularında çeviri hangi dile yapılır?

“Avrupa için İngilizce çevirtsem yeter mi?” sorusunun tek bir cevabı yoktur. Bazı ülkeler İngilizceyi geniş ölçüde kabul eder; bazıları yalnız kendi resmî dilini ister; iki ülkede ise dil, ülkenin neresinde olduğunuza göre değişir.

Karşılaştırma tablosu

Tablo yön göstericidir; bağlayıcı olan, belgeyi teslim edeceğiniz makamın kendi yazısıdır.

Üç davranış biçimi

1. Tek dil ısrarı: Almanya, Avusturya, Fransa, İtalya, İspanya. Belge kendi dillerinde istenir; İngilizce nüsha çeviri kalemini kaldırmaz.
2. İngilizceye açık: İsveç, Danimarka, İrlanda ve büyük ölçüde Hollanda. Üniversitenizin İngilizce belgeleri doğrudan kullanılabilir; bkz. İrlanda ve Hollanda.
3. Coğrafyaya bağlı: Belçika ve İsviçre. Dil, belgeyi vereceğiniz bölgeye ya da kantona göre değişir; bkz. Belçika ve İsviçre.

Aynı dosyada iki dil olabilir

Bir dosyanın bütün belgelerinin aynı dilde olması şart değildir. Örneğin İsveç’e giden bir başvuruda üniversite belgeleriniz İngilizce, nüfus belgeleriniz İsveççe istenebilir.

Bu yüzden dil kararını dosya bütününe değil, belge belge vermek gerekir. Her belgenin hangi birime gideceğini listeleyip o birimin dilini not ediniz.

İngilizce nüsha almak, çevirmekten daha ekonomiktir

Türk kurumlarının pek çoğu aynı belgeyi İngilizce düzenleyebiliyor:

• Üniversiteler: transkript, diploma eki ve çoğu zaman diploma
• Bankalar: hesap özeti ve referans yazıları
• İşverenler: çalışma belgesi ve görev tanımı
• Uluslararası sınav kuruluşları: sonuç belgeleri zaten İngilizcedir

Bu nüshalar İngilizceye açık ülkelerde doğrudan kullanılır. Tek dil ısrarı olan ülkelerde ise çeviri gerekir; İngilizce nüsha sizi kurtarmaz.

Çok dilli nüfus belgeleri

Doğum, evlenme ve ölüm kayıtları için Türkiye’den alınabilen çok dilli nüshalar, bu belgeleri düzenleyen uluslararası düzenlemenin tarafı olan ülkelerde dil sorusunu tümüyle ortadan kaldırır.

Bu düzenlemenin tarafı olan ülkeler arasında Almanya, Avusturya, Hollanda, Belçika, Fransa, İtalya, İspanya, Polonya ve İsviçre bulunur. İsveç, Danimarka, İrlanda ve Çekya bu listede yer almaz; oralarda normal çeviri süreci işler. Ayrıntı: çok dilli belge.

Avrupa Birliği içi kolaylıklar sizi kapsamaz

Avrupa Birliği, üye devletler arasında bazı kamu belgelerinin çevirisini ve tasdikini kaldıran düzenlemeler uygulamaktadır. Bu kolaylıklar üye devletlerin kendi belgeleri içindir.

Türkiye’den giden bir belge bu kapsamda değildir; sizin dosyanız için apostil ve çeviri kuralları geçerlidir. Bkz. apostil ve tasdik sırası.

Diller arasında kalan belgeler

Bazı belgeler zaten iki dilli düzenlenir ve bu, dil sorusunu kolaylaştırır:

• Diploma eki — Türkçe ve İngilizce sütunlarla düzenlenir
• Uluslararası sınav sonuç belgeleri — yalnız İngilizcedir
• A.TR ve EUR.1 dolaşım belgeleri — standart çok dilli formda basılır ve çevrilmez

Bu belgeleri çevirtmek, aynı bilgiyi ikinci kez satın almaktır; bkz. dolaşım belgeleri çevrilmez.

Kısmen çevrilecek belgeler

Bazı dosyalarda belgenin tamamı değil, ilgili bölümü istenir. Uzun bir mahkeme kararında gerekçenin tamamı yerine hüküm fıkrası ve kesinleşme şerhi yeterli olabilir.

Bu, hacimli belgelerde ciddi bir tasarruf sağlar. Ancak kapsamı kurumdan yazılı öğrenmek gerekir: eksik çevrilmiş bir belge, hiç çevrilmemiş bir belgeden daha çok sorun üretir.

Aynı mantık ders içerikleri için de geçerlidir; kapsam sorulmadan toptan çeviri yaptırmayınız.

Dil kararını verirken üç soru

1. Bu belgeyi hangi birim inceleyecek?
2. O birim hangi dilleri kabul ediyor?
3. Belgeyi düzenleyen Türk kurumu, o dillerden birinde nüsha verebiliyor mu?

Üçüncü sorunun cevabı “evet” ise çeviri kalemi doğmaz. Cevap “hayır” ise çeviri gerekir ve sıra, çeviriyi kimin yapacağı sorusuna gelir; bkz. kabul farkları.

Bu üç soruyu belge belge cevaplayan kısa bir tablo tutmak, dosyanın hem maliyetini hem takvimini baştan görünür kılar. Tabloyu doldururken her satıra ilgili birimin adını ve cevabın alındığı tarihi de yazınız.

Bu tablo aynı zamanda hangi belgeyi hangi kurumdan hangi dilde isteyeceğinizi de gösterir; tek bir ziyarette bütün nüshaları talep etmenizi sağlar ve ikinci kez sıraya girmenizi önler. Kurum ziyaretlerini azaltmak, dosyanın hem süresini hem yol masrafını düşürür.