Tıbbi tercüme

Tıbbi çeviride bir dozaj ya da birim hatası doğrudan hasta güvenliğine dokunur. Bu yüzden bu alanda serbest ifade yerine kaynağa bağlılık esastır.

Değerler ve birimler dönüştürülmez

Tahlil sonuçlarındaki değerler, referans aralıkları ve ölçüm birimleri kaynaktaki hâliyle aktarılır. Birim dönüştürmek hekimin işidir; çevirmenin değil. Aynı şey ilaç dozajları için de geçerlidir.

İlaçlar ticari adıyla yazılmışsa ticari ad korunur; etken madde biliniyorsa parantez içinde belirtilir. Böylece hedef ülkedeki hekim ilacın karşılığını kendi ülkesinde bulabilir. Aynı ilacın farklı ülkelerde farklı ticari adla satılması, bu notun neden gerektiğini açıklar.

Aynen aktarılan alanlar

• Tanı kodları — uluslararası sınıflandırma kodları çevrilmez, olduğu gibi taşınır.
• Ölçüm değerleri ve referans aralıkları — laboratuvara göre değiştiği için kaynağa bağlı kalınır.
• Tarih ve saat bilgileri — tedavi sırasını gösterdiği için hedef dilin yerleşik biçimiyle, karışıklığa yer bırakmadan yazılır.
• Hekim adı, unvanı ve diploma numarası — raporun kime ait olduğunu gösterir.
• Kurum adı ve protokol numarası — hastanenin belgeyi doğrulamasını sağlar.

Sık çevrilen belgeler

• Epikriz ve ameliyat raporu
• Tahlil sonuçları, radyoloji ve patoloji raporları
• Sağlık kurulu raporu ve engelli sağlık kurulu raporu
• Aşı kartı ve ilaç raporları

Sağlık verisi ayrı bir rejimdir

Sağlık bilgisi, kişisel verilerin korunması mevzuatında özel nitelikli veri sayılır. Bu belgeler kısıtlı erişimle işlenir, işi yapan tercüman dışında kimseye açılmaz ve iş bittikten sonra saklama süresi dolduğunda silinir.

Müşteri belgeleri ücretsiz makine çeviri ya da sohbet tabanlı yapay zekâ servislerine yüklenmez; bu hem veri güvenliği hem de yurt dışına aktarım bakımından kabul edilemez. Ayrıntı özel nitelikli veri aydınlatma metnindedir; rejimin bütünü sağlık ve adli belgeler sayfasında anlatılmıştır.

Yalnız gerekli sayfaları gönderin

Hedef kurum çoğu zaman dosyanın tamamını istemez. Yurt dışında tedavi görecekseniz hastane genellikle epikriz ve görüntüleme raporlarını ister; sigorta dosyalarında ise fatura ve rapor birlikte istenir, bkz. poliçe sayfası.

Gerekmeyen sayfaları paylaşmamak hem çeviri kalemini düşürür hem de paylaşılan veri miktarını sınırlar. Hangi sayfaların gerektiğini bilmiyorsanız, hedef kuruma sormanız yeterlidir.

Okunaksız belge

El yazısıyla yazılmış raporlarda okunamayan alanlar tahmin edilerek doldurulmaz; belirtilir ve size geri sorulur. Bu, tıbbi çeviride en çok süre yiyen aşamadır: bir dozaj satırının okunamaması, hekimden teyit alınmasını gerektirebilir.

Net taranmış nüsha göndermek hem süreyi hem de teyit yazışmasını azaltır. Renkli tarama, vurgulanmış satırların ve el yazısı notların ayırt edilmesini sağladığı için tercih edilir.

Onay düzeyi ve kalem ayrımı

Tedavi amaçlı gönderilen raporlarda çoğunlukla tercüman imzalı çeviri yeterlidir. Sigorta, dava ve engelli hakları dosyalarında ise noter onayı istenebilir; hangisinin gerektiğini belgeyi isteyen kurum belirler. Çeviri kalemi bize, noterlik kalemleri kuruma ödenir ve teklifte ayrı satırda görünür; bkz. tarife sayfası.